Badaj

Rzekł starzec: „Jeżeli wkradną się do ciebie myśli wyniosłe i pyszne, zbadaj swoje sumienie, czy wypełniłeś wszystkie przykazania: czy miłowałeś nieprzyjaciół, czy się martwiłeś z ich upokorzenia, czy się masz za sługę nieużytecznego i grzeszniejszego od wszystkich. A jeśli tak, to nawet wtedy nie pyszń się, jakbyś już wszystko osiągnął; wiesz bowiem, że taka myśl wszystko marnuje”.

Post

Raz dwaj bracia odwiedzili pewnego starca, a starzec ten nie miał zwyczaju jadać co dzień. Na widok braci ucieszył się i powiedział: „Post ma swoją nagrodę, ale i ten, co je z miłości, dwa przykazania wypełnia: bo wyrzekł się własnej woli i wypełnił przykazanie gościnności”. I zastawił stół dla braci.

Wół

Rzekł pewien starzec: „Wół, kiedy mu zasłonić oczy, chodzi w kieracie, ale jeśli ich nie zasłonić, to nie chodzi. Tak samo jest i z diabłem: jeżeli mu się uda zasłonić oczy człowieka, to powala go we wszelkie grzechy; ale jeżeli człowiek ma w oczach światło, łatwo może uciec przed diabłem”.

Dom

Rzekł starzec pewnemu bratu: „Diabeł to nieprzyjaciel, a ty jesteś domem; nieprzyjaciel więc bezustannie wrzuca i wlewa do domu, cokolwiek znajdzie nieczystego, a twoją rzeczą jest nie zaniedbać usuwania. Jeśli zaniedbasz, dom się napełni wszelką nieczystością i już nie będziesz się mógł wydostać. Gdy tylko więc coś wrzuci, wyrzucaj to po trosze, a dom twój pozostanie czysty za łaską Chrystusa”.

Trzy

Mawiali starcy, że trzy są moce szatańskie, które kroczą przed każdym grzechem: zapomnienie, beztroska i pożądanie. Gdy bowiem przyjdzie zapomnienie, rodzi beztroskę: a z beztroski przychodzi pożądanie, przez pożądanie zaś upada człowiek. Jeżeli więc dusza strzeże się zapomnienia, nie dochodzi do beztroski; jeśli nie wpada w beztroskę, nie dochodzi do pożądania; i jeśli nie pożąda, to za łaską Chrystusa nigdy nie upada.