Patrz na siebie

Zapytano pewnego starca, czym jest pokora. Ten odpowiedział: „Pokora jest wielkim dziełem Bożym. Droga pokory polega zaś na tym, aby podejmować trudy fizyczne, aby uważać samego siebie za grzesznika, aby stawać się podporządkowanym wszyst­kim”. Brat spytał: „Co to znaczy być podporządkowanym wszystkim?” Starzec rzekł: „To znaczy nie zwracać uwagi na grzechy innych, lecz patrzeć na swoje i ciągle prosić Boga”.

Pouczenia

Pewien starzec powiedział: „Chcę ra­czej być pouczanym niż pouczać innych”. Dodał też: „Nie pouczaj zbyt wcześnie, gdyż w przeciwnym razie twój umysł będzie poszkodowany przez całe życie”.

Młynarz

Pewien starzec powiadał: „Jeśli młynarz nie zawiąże oczu zwierzęcia obracającego żarna, to zwierzę odwróci się i zje to, co miele. My też z Bożego zrządzenia otrzymaliśmy zasłonę, byśmy nie dostrzegali dobra, które wykonujemy i byśmy wpadłszy w sa­mouwielbienie nie utracili zasług. Z tego to powodu od czasu do czasu nachodzą nas myśli nieczyste, abyśmy mając je przed oczyma sami siebie obwiniali. Myśli te właśnie zasłaniają, jeśli coś dobrego uczynimy. Jeśli bowiem człowiek oskarża samego siebie, nie traci swej zasługi”.

Dyskrecja

Starzec powiedział: „Jeśli miałbyś cnotę mil­czenia, to choćbyś ją nabył, nie ceń jej sobie jako cnotę, lecz mów, że nie jesteś godzien mówić”.

Przebaczenie

Pewien starzec powiedział: „Jeśli ktoś upo­korzy się i powie «Przebacz mi», to spala pokusy demonów”.