Umiarkowanie

Pewien starzec mówił, że jeden dużo jada i wciąż jest głodny, a inny je niewiele i to mu wystarczy. Większą ma zasługę ten, który więcej zjadł i trwa nienajedzony, niż ten, kto zjadł niewiele i jest syty.

Miłosierdzie

Ojcowie opowiadali o pewnym wielkim star­cu, który, jeśli przyszedł ktoś prosić go o pouczenie, z wielką wiarą mówił: „Oto ja staję w zastępstwie Boga i zasiadam na tronie sędziowskim. Cóż więc chcesz, bym ci uczynił? Jeśli powiesz: «Zmiłuj się nade mną», to Bóg ci odpowiada: «Jeśli chcesz, bym zmi­­łował się nad tobą, ty okaż miłosierdzie braciom two­im, a ja tobie okażę miłosierdzie. Jeśli chcesz, abym ja ci przebaczył, ty przebacz bliźniemu». Czy Bóg rozstrzyga sprawę? Nie, lecz od nas zależy, czy chcemy być zbawieni”.

Szukaj

Brat spytał starca: „W jaki sposób mogę odnaleźć Boga? Przez posty czy przez trudy, a może przez czuwanie lub przez dzieła miłosierdzia?” Ten odrzekł: „Przez to wszystko, co wymieniłeś, i przez roz­wagę. Powiadam ci bowiem, że wielu umartwiało swe ciało, a ponieważ nie robili tego rozsądnie, nic nie zyskali. Usta nam cuchną od postu, wyuczyliśmy się na pamięć całego Pisma Świętego, z serca odmawiamy psalmy Dawida, a brak nam tego czego Bóg wymaga, to znaczy pokory”.

Złe myśli

Pewien starzec tak mówił o złych myślach: „Zaklinam was, bracia, jak wzięliśmy w karby złe czyny, tak weźmy też i myśli nasze”.

Myśli

Pewien brat zapytał starca: „Co mam robić, bo niepokoją mnie liczne myśli i nie wiem, w jaki sposób mam je zwalczać”. Starzec odrzekł: „Nie zwalczaj wszystkich, lecz jedną. Wszystkie bowiem myśli mnichów mają jedną naczelną. Trzeba więc zastanowić się, która i jaka ona jest i jej się przeciwstawiać. A w ten sposób pozostałe myśli też osłabną”.